Aan de vooravond van de 49e Dakar Rally staat Wouter Rosegaar (43) voor zijn twintigste deelname. Hij debuteerde in 2006 als navigator van Tonnie van Deijne en reed sindsdien in Afrika, Zuid-Amerika en het Midden-Oosten, in auto’s, trucks, SSV’s en Challengers. Een terugblik op twintig jaar Dakar en de verhalen die erbij horen.
Een handje zand
De Dakar voor Wouter begint met een zandbak. Hij studeerde IT toen hij bij Van Deijne in Volkel terechtkwam en Tonnie leerde kennen. Op een dag vertelde die dat hij de Dakar ging rijden en vroeg hij of Wouter een website wilde maken, zodat mensen het avontuur konden volgen. ‘Vanaf dat moment was ik besmet.’
De droom om zelf aan de start te staan ontstond pas tijdens die eerste Dakar van Tonnie. Daarvoor zag Wouter de rally hooguit weleens voorbijkomen op televisie. De passie voor auto’s, techniek, avontuur en uitdaging was er altijd al, bij Dakar kwam het samen.
In 2005 hielp hij overal waar hij kon bij de voorbereiding, samen met Tonnies navigator Frans van Zutven. Wouter was tot aan de start in Barcelona nauw betrokken en voerde daar zelfs nog de GPS-code voor de proloog in. Tonnie en Frans vielen uit met mechanische pech. Een paar weken na thuiskomst vroeg Tonnie of Wouter als navigator wilde instappen. Hij had het gevoel dat Wouter er ‘feeling’ voor had.
Alleen was Wouter inmiddels Commerciële Economie gaan studeren. Dakar rijden op studiefinanciering leek onmogelijk. Dus bedachten ze een plan: een commerciële stageopdracht rondom Dakar. Wat levert een deelname een sponsor op en hoe maak je dat meetbaar? Het zoeken van sponsoren hoorde erbij.
Wouter maakte gepersonaliseerde sponsorbrochures en kreeg vlak voor het versturen een idee. ‘We moesten immers opvallen.’ Hij deed in iedere envelop een handje zand, uit de zandbak waarin hij zelf als kind had gespeeld. De brieven gingen naar een tiental bedrijven bij wie het Dakar-verhaal paste, maar waar nog geen contact mee was.
Een paar dagen later reageerde AutoTrack.nl. Daar stond Wouter als 21-jarige zijn verhaal te vertellen. AutoTrack.nl werd hoofdsponsor en bleef dat jarenlang. ‘Ik heb ontzettend veel aan die samenwerking te danken.’
Een kleine wereld
Daar kwam het moment steeds dichterbij: zijn eerste Dakar-deelname. Terugkijkend op wat hij toen had willen weten, is voor Wouter lastig te zeggen. ‘Dakar heeft me ontzettend veel gebracht, elke editie weer.’ Je leert over mensen, over keuzes maken en beslissen onder druk, over verantwoordelijkheid nemen en vooral over samenwerken.
Hij omschrijft Dakar dan ook als een kleine wereld op zichzelf. Mensen uit alle lagen van de samenleving, ieder met een eigen verhaal en een eigen rol, die elkaar drie weken lang hard nodig hebben. ‘Onder die omstandigheden houdt niemand drie weken lang een masker op. Je leert elkaar kennen zoals je echt bent en jezelf trouwens ook.’ Dat neem je mee naar huis. ‘Het is echt bagage voor het leven.’
Van rookie naar veteraan
In 2006 wist Wouter ‘eigenlijk niks’. ‘Veel overkwam me gewoon.’ Wat daar verandering in brengt, is simpel: ervaring. Je leert het terrein lezen, het roadbook interpreteren en samenwerken met verschillende rijders. Hoe meer je samen rijdt, hoe beter je weet wat je aan elkaar hebt.
Zijn eerste jaren bestonden uit meerjarenplannen. Vier Dakars met Tonnie, drie met Peter van den Bosch in de DAF-truck en vier met Erik van Loon. Alle elf gefinisht. ‘Dat waren ook periodes waarin we samen ergens naartoe werkten.’
Het doorzettingsvermogen en talent van Wouter viel ook binnen de Dakar op. In 2010 kreeg hij de Henri Magne Trophy uitgereikt door Nani Roma. Magne was zelf een gerespecteerd navigator, hij overleed in 2006 tijdens de Rallye du Maroc na een crash naast Roma. Daarna werd er een trofee in het leven geroepen in zijn naam om een talentvolle navigator te belonen. Wouter ontving deze in 2010 na zijn vierde Dakar met Van Deijne.
Hij maakte daarna de overstap naar de trucks. Met Peter was het doel de top tien in de DAF CF. In hun derde jaar, 2013, lukte dat: tiende. Voor de laatste etappe stonden ze elfde, met Martin van den Brink precies één minuut voor zich. ‘Het was nog een heel avontuur om hem voorbij te komen, maar het lukte.’ Als je daar drie jaar naartoe hebt gewerkt, zegt Wouter, is zo’n moment ontzettend mooi. ‘Dat vergeet ik nooit meer.’
Daarna kreeg hij de kans om terug te gaan naar de auto’s en met Erik de Dakar Rally te rijden.
Vierde in 2015
Met Erik was het doel de top vijf. In hun tweede Dakar samen werden ze in 2015 vierde met de MINI. In de voorbereiding hadden ze ontzettend veel samen gereden en ze hadden een eigen MINI-team waarmee ze het hele jaar werkten. ‘Dat voelde eigenlijk als een vriendengroep. Je kende elkaar goed, wist wat je aan elkaar had en werkte met elkaar naar hetzelfde doel toe.’
Op zo’n moment voel je: dit is het. ‘Dit is voor ons het maximaal haalbare.’ En de trots was groot. ‘Natuurlijk, je staat nét naast het podium. Maar je staat wel tussen de professionele wereldtop. En dan zijn wij maar gewone Brabanders die de maandag na Dakar weer aan het werk gaan.’
Met die vierde plaats verbeterden ze ook het Nederlandse record in het autoklassement. Kees en Mieke Tijsterman waren in 1989 vijfde geworden en dat was 26 jaar lang de beste Nederlandse prestatie. Het record van 2015 staat nog steeds.
Na die vier Dakars reden Wouter en Erik een aantal jaren niet samen. Nu zitten ze weer samen in de auto, in Baja’s en andere cross-country rally’s.
Na de jaren met Erik ging hij het per editie bekijken. ‘Hoe past het zakelijk en privé in mijn agenda? Wat is het doel? Zit er voor mij een uitdaging in en kan ik iets toevoegen aan de rijder en het team?’ Zo werkte hij met internationale teams en rijders met heel verschillende achtergronden, van wereldtoppers als Kris Meeke en Mattias Ekström tot Richard Aczel, een ondernemer die zonder wedstrijdervaring begon. ‘Juist die verschillen maken het voor mij interessant.’
Tien seconden
Een moment dat Wouter altijd is bijgebleven is de negende etappe van Dakar 2016. Hij en Erik werden tweede, op maar tien seconden van Carlos Sainz. Onderweg hadden ze niet in de gaten dat ze zo dicht bij de etappewinst zaten. ‘Het was megazwaar, met 60 graden in de auto. Maar we deden gewoon ons ding: koppie erbij houden en doorgaan.’
‘Tweede worden is natuurlijk geweldig. Maar als je achteraf ziet dat het maar tien seconden scheelt… die hadden we eigenlijk niet moeten laten liggen. Dat blijft toch een beetje knagen.’
Het jaar dat hij miste
Wordt het ooit routine? Niet echt. ‘Iedere Dakar brengt weer iets nieuws.’ Hoeveel het nog met hem doet, merkte Wouter in 2020, de enige verreden editie die hij sinds zijn debuut heeft gemist. Een afspraak met een internationale rijder viel af. ‘Daar baalde ik van, al had ik mezelf wijsgemaakt dat een jaartje overslaan ook wel prima was.’
Tot hij op tweede kerstdag, tijdens de wintersport, werd gebeld met de vraag of hij beschikbaar was. Hij had niets geregeld: zijn licentie niet, zijn fysieke voorbereiding niet, zakelijk had hij er geen rekening mee gehouden. ‘Maar ik explodeerde van de adrenaline. Van dat jaartje overslaan dat zogenaamd prima was, bleef op dat moment weinig over.’
Uiteindelijk reed hij die Dakar niet. ‘Maar toen wist ik wel: ik wil zorgen dat ik altijd voorbereid ben als zo’n kans voorbijkomt.’
Auto, truck of SSV
Wouter navigeerde in alle klassen en voelt zich daardoor bevoorrecht. De auto vindt hij het meest uitdagend. ‘De snelheid, de beleving, het geluid… Je zit laag bij de grond en alles voelt daardoor veel intenser.’
In een truck zit je juist hoog en heb je veel overzicht. ‘Daardoor wordt er anders gereden, meer op zicht en minder echt op de notes.’ Voor een navigator is dat minder uitdagend. ‘In een auto komt het samenspel tussen rijder en navigator voor mijn gevoel nog meer tot zijn recht.’
En dan zijn er de SSV’s en Challengers. ‘Als je ziet wat er de afgelopen tien jaar is gebeurd, dat is echt indrukwekkend.’ Het is mooi, zegt Wouter, om die ontwikkeling van dichtbij mee te maken en er zelf onderdeel van te zijn.
Het kampvuur van Kris Meeke
De nacht met Kris Meeke in de Saoedische woestijn, tijdens Dakar 2021, noemt Wouter ‘wel een mooi avontuur’. Midden in het niets zaten ze bij een kampvuurtje, met een paar locals die helemaal door het dolle heen waren. ‘We hebben daar ontzettend gelachen.’
Terwijl ze met een heel ander doel waren begonnen. Ze wilden voor een goed resultaat gaan, wonnen de proloog en gingen er vol voor. Maar vanaf dag twee kregen ze alleen nog technische problemen. ‘Wat als een sportieve uitdaging begon, werd een overlevingstocht.’
Na het zoveelste probleem stuurde de teammanager een bericht: ‘Als jullie willen stoppen, begrijp ik dat.’ Kris stuurde meteen terug: ‘Nooit! Al moeten we ’m naar de finish duwen.’
‘Dat vond ik mooi. Het sportieve doel was allang overboord, maar we wilden allebei door.’ Ze haalden de finish. ‘Juist daardoor blijft zo’n Dakar je bij. De uitslag is dan niet meer waar het om draait, maar wat je samen hebt meegemaakt.’
Twintig Dakars, drie werelddelen
Tot en met 2007 werd de Dakar in Afrika gereden, daar waar het ooit begon voor Thierry Sabine, de bedenker en oprichter van de Rally. Na de terroristische dreiging werd de editie van 2008 kort voor de start geannuleerd en verhuisde de rally naar Zuid-Amerika. In 2020 ging de Dakar Rally naar Saoedi-Arabië. De editie van 2027 zal terugkeren naar Afrika.
Elk werelddeel had zijn eigen sfeer. In Afrika, in 2006 en 2007, was Dakar nog echt een avontuur. ‘Je had soms dagen geen mobiel bereik en zat echt in de middle of nowhere.’
In Zuid-Amerika, elf edities lang, kwam de rally in de bewoonde wereld. ‘Die eerste jaren in Buenos Aires voelde je je gewoon een wereldster. Miljoenen mensen langs de kant, uitbundig juichen, met je op de foto willen, handtekeningen vragen.’ Ook qua natuur had het continent alles: hooggebergte, steppes, woestijnen en enorme zandduinen. ‘Maar hoe mooi dat allemaal ook was, na al die weken was het ook altijd weer fijn om thuis te komen en het gewone dagelijkse leven weer op te pakken. Zeker na een succesvolle Dakar kom je thuis met een enorme dosis energie, die ik vervolgens ook weer kwijt kan in alles wat ik thuis en op het werk doe.’
Saoedi-Arabië, waar de rally sinds 2020 rijdt, biedt volgens Wouter weer enorm veel mogelijkheden en allerlei soorten terrein. Door nieuwe technieken en regels is Dakar wel veranderd. ‘Het is wat minder avontuur geworden en wat meer een race.’ Hij legt dat niet bij de rally of het land, maar bij de tijd waarin we leven. De basis blijft: doorzettingsvermogen, strategie, discipline en uithoudingsvermogen.
Zijn ideale Dakar zou op een nieuw continent zijn, waar niemand het terrein kent en iedereen op gelijke voet begint. Hij denkt aan China, waar hij met Pascal de Baar in de truck van Moskou naar Beijing reed. ‘Dat was prachtig en smaakt naar meer. Maar of het er ooit van gaat komen?’
In 2027 wacht Wouter een Dakar die start in Portugal en daarna bijna twee weken in Marokko plaatsvindt. Mooi rijden, maar ook verraderlijk: ‘Je moet echt met je verstand rijden.’ Een Dakar helemaal naar Dakar, zoals in 2006, lijkt hem ook mooi. Dat is vooral een persoonlijk dingetje, terug naar waar het begon. Met het materiaal van tegenwoordig zouden ze er trouwens een stuk sneller zijn, verwacht hij met een knipoog.
De nieuwe generatie
Wouter vindt het mooi om iets bij te dragen. ‘Alles wat je door de jaren heen hebt geleerd, komt ergens weer van pas.’ Het moet wel klikken. ‘Je hebt elkaar nodig en moet allebei openstaan voor wat de ander meebrengt.’ Als dat zo is, krijg je energie en enthousiasme in de auto.
Het meest bijzondere vertrekpunt maakte hij mee in 2022. In november belde Mattias Ekström: hij had een talentvolle rallycrossrijder, Sebastian Eriksson, maar zonder Dakar-ervaring. Wouter en Sebastian ontmoetten elkaar pas op 28 december in Saoedi-Arabië. Mattias wees ze hun camper, raceoveralls, de South Racing Can-Am T3 en het team. ‘Hier staat alles, maak er wat van.’
Drie weken later, op 14 januari, stonden ze als tweede in de T3-klasse op het podium in Jeddah. ‘Een droomscenario, met die felbegeerde Dakar-trofee.’
Wat geeft hij beginnende rijders en navigatoren mee? ‘Rijd je eigen race. Spreek met elkaar een realistisch doel af en houd je daaraan, ook met de helm op.’ En: ‘Blijf positief als het tegenzit. Dakar is lang! Laat je niet gek maken door één slechte dag.’
Het rijdersveld verandert ook. Volgens Wouter heeft Dakar een generatie overgeslagen: Nasser Al-Attiyah, Nani Roma en Carlos Sainz rijden nog steeds mee aan de top. De afgelopen jaren komt er een nieuwe lichting bij, met namen als Seth Quintero, Henk Lategan, Lucas Moraes en Eryk Goczał. De SSV’s en Challengers maken de instap goedkoper. Navigatie blijft een onderdeel waarmee je het verschil kunt maken.
De twintigste Dakar
Op 9 januari staat Wouter voor de twintigste keer aan de start van de Dakar Rally. Wat daaraan iconisch is, is de startlocatie van deze Dakar. In 2006 begon het voor Wouter in Lissabon, Portugal. In 2027 start de rally in Loulé-Faro, eveneens in Portugal. Het wordt ook een terugkeer naar Afrika en dat doet hij wederom in een auto.
Wouter heeft in de voorbereiding op Dakar 2027 veel kilometers gemaakt met Kees Koolen in een Ford Raptor. Voor Kees wordt het zijn 16e Dakar, hij nam eerder deel in alle categorieën die de Dakar kent: motor, quad, SSV, challenger, truck, single-seater buggy en de auto. Hij won diverse rally-raid wereldtitels, in 2017 op de quad, 2020 in de SSV en 2022 in de truck. Samen hebben ze dus veel ervaring aan boord voor deze editie van de Dakar Rally.
Wat nog komt
Wat wil hij nog bereiken? ‘Ik laat het vooral op me afkomen.’ Naast de rally heeft Wouter zijn privéleven en zijn bedrijf. Dat houdt hij graag in balans. ‘Ik sta altijd open voor een mooie uitdaging. Als die in het geheel past en ik er enthousiast van word, ga ik ervoor!’
Samen met Anke heeft hij twee kinderen, Bram (9) en Sofie (6). Ze weten niet beter dan dat papa regelmatig voor de rally weg is. Ze rijden zelf op motortjes, quadjes en SSV’tjes. Gewoon voor het plezier. Wouter zou het prachtig vinden om ooit een avontuur met een van hen te beleven. ‘Maar dat moet echt vanuit hen komen, niet omdat het mij zo leuk lijkt.’
En zelf achter het stuur? ‘Mijn meerwaarde zit aan de rechterkant, als navigator. Zolang ik daar iets kan toevoegen, blijf ik dat met veel plezier doen.’
De connectie met RallyTracks komt voort uit een indirect zakelijke relatie. Robin, die dit item heeft geschreven, heeft jarenlang gewerkt bij het bedrijf van Wouter. ‘Ik was aan het studeren toen plots de vraag kwam via een nieuwsbrief van het team van XDakar wie de website bij wilde houden tijdens de rally. Met mijn IT-achtergrond en voorliefde voor rally moest ik wel reageren, dat was een succes en na mijn studie ging ik bij zijn bedrijf aan de slag. Niet wetende dat Wouter ook bij mij dat vlammetje zou aanwakkeren waardoor ik naar Dakar ben gegaan en hier nog steeds over schrijf. Daar ben ik Wouter dan ook enorm dankbaar voor.’
Wouter in cijfers
| Onderdeel | Cijfers |
| Deelnames | 19 t/m Dakar 2026, de twintigste in 2027 |
| Debuut | 2006, met Tonnie van Deijne (Mitsubishi Pajero) |
| Rijders | Van Deijne 4, Van den Bosch 3, Van Loon 4, Meeke 2, Aczel 2, Van den Brink 1, Hunt 1, Eriksson 1, Koolen 1 |
| Werelddelen | Afrika 2x, Zuid-Amerika 11x, Midden-Oosten 6x |
| Klassen | Auto 9x, truck 5x, T3, Challenger en SSV 5x |
| Beste algemeen resultaat | 4e in 2015 (MINI, met Erik van Loon) |
| Podium | 2e in de T3-klasse in 2022 (met Sebastian Eriksson) |
| Gefinisht | 15 van 19 |
