Drie maanden voor de geplande start houdt organisator A.S.O. publiekelijk vast aan een Dakar Rally in Saoedi-Arabië, van 1 tot en met 15 januari. Achter de schermen wordt volgens de Spaanse sportkranten AS en Mundo Deportivo echter nadrukkelijk rekening gehouden met een alternatief. Tijdens de Rallye du Maroc in Zagora zou de organisatie de teams hebben bijgepraat over twee scenario’s: een herziene route door het noorden van Saoedi-Arabië, of een kortere wedstrijd van acht etappes in Marokko onder de naam ‘Rally Merzouga by Dakar’.
Die berichtgeving is gebaseerd op wat teams, rijders en navigators na hun gesprekken met de organisatie vertellen; A.S.O. heeft zelf nog niets bevestigd. Toch sluiten de verhalen in beide kranten nauw op elkaar aan, en de strekking is duidelijk: de vraag is niet langer óf er in januari wordt gereden, maar waar, en onder welke naam.
Eén boodschap, twee tijdlijnen
De kern van wat A.S.O. de teams meegaf is volgens AS eenvoudig: de Dakar gaat door, en Saoedi-Arabië heeft absolute voorrang. Marokko wordt alleen geactiveerd als het niet anders kan. Volgens Mundo Deportivo vertrokken veel teams na het overleg met meer rust dan ze waren gekomen.
Over het moment van beslissen zijn de kranten het niet eens. Mundo Deportivo schrijft dat A.S.O. de komende vijftien dagen bepalend noemt. AS verwacht een besluit eind november. Wel weten de deelnemers volgens AS waar ze aan toe zijn voordat de karavaan op 29 november in Barcelona bijeenkomt om het materiaal in te schepen. Tot die tijd moeten zij geld, personeel en logistiek vastleggen voor een rally waarvan het land nog niet vaststaat.
Plan A: noordelijke route zonder Yanbu
Gaat de Dakar naar Saoedi-Arabië, dan blijft er van de in mei gepresenteerde route, met 8.390 kilometer waarvan 5.320 kilometer aan klassementsproeven, weinig over. Volgens AS rijdt de karavaan dan uitsluitend in het noorden, ver van de grens met Jemen, met minder bivaks, zo min mogelijk verplaatsingen tussen de kampen en een extra beveiligd persgedeelte. De totale afstand zou nauwelijks veranderen.
Deelnemers die Mundo Deportivo sprak, zonder dat de krant hun namen noemt, vullen dat aan. De teammanager van een vaste Dakar-structuur vertelt dat de route Yanbu mijdt en zo ver mogelijk van het conflictgebied blijft. Een Spaanse navigator met tal van Dakar-deelnames weet van een roadbookmaker die nu ter plaatse het nieuwe traject uitzet, dat A.S.O. nog wacht op toestemming voor gebieden ten noorden van Ha’il.
Het schrappen van Yanbu spreekt boekdelen. De havenstad aan de Rode Zee was de finishplaats van de eerste etappe, en juist daar nam de dreiging toe: eind augustus claimden de Houthi’s een Saoedische olietanker voor de kust te hebben geraakt, op 24 september volgens Reuters ook Aramco-installaties in de stad.
Toch is het noorden niet vrij van risico. Op 3 oktober claimden de Houthi’s volgens Mundo Deportivo, op basis van persbureau EFE, een aanval met raketten en drones op Aramco-installaties in Riyad. De FOM besloot al eerder om de Formule 1 van Bahrein te verplaatsen naar Maleisië vanwege de problemen in de regio. Bovendien moet A.S.O. in enkele weken doen waar normaal maanden voor staan: een nieuw traject verkennen, vergunningen regelen en een volledig veiligheidsplan uitwerken.
Plan B: ‘Rally Merzouga by Dakar’
Het Marokkaanse scenario is een noodoplossing. Volgens een teammanager gaat het om een wedstrijd van acht etappes die goedkoper zou zijn dan de Dakar. Ook AS spreekt van een inkorting van vijftien naar acht wedstrijddagen, met de start vlak na Driekoningen; Marca noemde eerder 8 januari. Dezelfde teammanager gaf een veelzeggend inkijkje in de stemming: als de teams nu naar Saoedi-Arabië zouden moeten vertrekken, zouden ze niet gaan.
Over het karakter van dat evenement verschillen de bronnen van toon. AS schrijft over een Dakar die terugkeert naar zijn oorsprong, in aangepaste maar veilige vorm. De naam die teams tegenover Mundo Deportivo noemen, wijst eerder op een afgeleid evenement, en daar lijkt een contractuele reden voor te zijn (zie verderop). Hoe dan ook wordt het korter en kleiner dan de Dakar die in mei werd aangekondigd.
Praktisch gezien ligt Marokko voor de hand: het land kent al jaren een W2RC-ronde, het terrein is bekend en de autoriteiten zijn rallyraid gewend. De rechten op die WK-wedstrijd liggen bij Pro Dunes, de organisator van de Rallye du Maroc, met onder anderen Pep Vila en Marc Coma als investeerders. Vila bevestigde tegenover Mundo Deportivo dat A.S.O. contact heeft gezocht. Normaal kan niemand zomaar een WK-wedstrijd in Marokko organiseren, maar omdat het om de Dakar gaat, werpt Pro Dunes geen obstakels op. Hij noemde plan B “geloofwaardig en haalbaar” en ziet geen derde optie naast Saoedi-Arabië of Marokko.
Vila legde ook bloot waarom A.S.O. zo lang aan Saoedi-Arabië vasthoudt: er ligt een contract, en contracten moeten worden nagekomen. Tegelijk verstrijkt de tijd zonder dat de situatie verbetert.
Bronnen van RallyTracks.nl geven inzicht in wat dat contract zou inhouden. A.S.O. heeft met Saoedi-Arabië afspraken over een rally onder de naam Dakar, en mag volgens die bronnen zonder Saoedische toestemming geen Dakar buiten het land organiseren. Zolang Saoedi-Arabië aangeeft dat de rally kan doorgaan, zou A.S.O. verplicht zijn die door te zetten. De precieze contractvoorwaarden zijn niet openbaar en A.S.O. heeft hierop niet gereageerd. Klopt het, dan verklaart het twee dingen: waarom de organisatie publiekelijk zo nadrukkelijk aan Saoedi-Arabië vasthoudt, en waarom het Marokkaanse alternatief niet simpelweg ‘Dakar’ heet, maar ‘Rally Merzouga by Dakar’.
Daarmee wordt de spanning die RallyTracks.nl in september al beschreef, scherper. Niet A.S.O. maar Saoedi-Arabië lijkt het laatste woord te hebben over de vraag of de rally in het land doorgaat. Tegelijk bepalen de fabrieken en verzekeraars of er in dat geval ook een volwaardig deelnemersveld aan de start staat.
Het contrast met januari 2025 is groot. Dakar-directeur David Castera wees toen tegenover Mundo Deportivo een terugkeer naar Afrika af: Mali, Mauritanië, Niger en Senegal waren te onveilig, en een rally in alleen Marokko, een veel kleiner land dan Saoedi-Arabië, zag hij evenmin zitten. Anderhalf jaar later is precies dat de noodoplossing. Waarom de Dakar Afrika ooit verliet, lees je in ons eerdere achtergrondverhaal.
De fabrieken bepalen het tempo
AS noemt de Saoedische oplossingen van A.S.O. op papier goed onderbouwd, maar stelt dat meerdere teams al duidelijk hebben gemaakt niet naar een conflictgebied af te reizen. Dat die lijn komt van structuren als Toyota en KTM, zet volgens de krant flinke druk op het zoeken naar alternatieven. KTM-teambaas Andreas Hölzl formuleert het tegenover Mundo Deportivo genuanceerder. KTM wil hoe dan ook racen, maar hij verwacht niet dat de situatie op korte termijn verbetert en hoopt op “een veilig plan B”. Het merk is er voor de sport, wil niet in een militair conflict verzeild raken en neemt de beslissing die voor KTM de juiste is.
Dat de fabrieken de doorslag kunnen geven, liet het WRC al zien. Nadat Toyota en Hyundai lieten weten dat hun personeel niet naar Saoedi-Arabië mocht, schrapte de FIA op 17 september de WRC-status van de Rally van Saoedi-Arabië, ondanks de verzekering van de Saoedische organisatoren dat het evenement veilig kon plaatsvinden. Toyota is met Toyota Gazoo Racing ook in het W2RC actief. Carlos Sainz zei volgens AS dat, als het conflict aanhoudt, “het gezonde verstand” zal worden gebruikt.
Wie draagt het risico?
Voor kleinere teams speelt de vraag op een ander niveau. Een woordvoerder van een klein team legde uit dat Spaanse verzekeringen niets dekken wat in Saoedi-Arabië gebeurt; die dekking loopt via de Dakar-inschrijving. De scheepsverzekering voor het materiaaltransport keert bij verlies slechts een laag bedrag per kilo uit. Het is precies het probleem waar Ronald van Loon in september op stuitte, toen hij zijn materiaal niet verzekerd kreeg voor het transport per schip.
A.S.O. probeert die zorg deels weg te nemen. Volgens een teamleider zegde Castera toe dat alles wat via de organisatie is geboekt, zoals inschrijving, vluchten en hotels, volledig wordt terugbetaald als de Dakar niet in Saoedi-Arabië doorgaat. Wie aan de Marokkaanse wedstrijd deelneemt, krijgt het verschil terug, en het tegoed kan ook worden doorgeschoven naar de Dakar van 2028.
Het meest kwetsbaar zijn de assistentiebedrijven, die een groot deel van hun jaaromzet uit de Dakar halen. Het hoofd van zo’n bedrijf verwacht dat een deel van de eenmalige deelnemers afhaakt als de rally niet in Saoedi-Arabië plaatsvindt, terwijl anderen juist voor de lagere prijs voor Marokko kunnen kiezen. Onder rijders groeit het draagvlak voor plan B: een Catalaanse rijder die al jaren elke Dakar rijdt, noemt het risico in Saoedi-Arabië te groot en Marokko, om dit seizoen te redden, een zeer valide optie.
Nederlandse teams en de Africa Eco Race
Van de Nederlanders zagen Ronald van Loon en William de Groot al af van een Saoedische Dakar, terwijl onder meer Arjan van Tiel, Marnix Leeuw, Janus van Kasteren, Michiel Becx en Kees Koolen hun voorbereiding doorzetten. De communicatie waarover Leeuw in september zijn verbazing uitsprak, komt nu op gang, al gebeurt dat via een bijeenkomst met de teams en nog niet via een officieel statement van A.S.O.
Ook de Africa Eco Race komt in een ander daglicht te staan. De 18e editie telt twaalf etappes door Marokko, Mauritanië en Senegal, met de start op 24 januari in Tanger en de finish bij het Lac Rose op 6 februari. Een Marokkaanse noodeditie vlak na Driekoningen zou ruim daarvoor eindigen, waardoor Marokko in januari kort na elkaar twee grote rallyraids zou ontvangen. Enkele teams hebben volgens de Spaanse berichtgeving al voor de Africa Eco Race gekozen, en zoals RallyTracks.nl eerder meldde, informeren ook Nederlandse teams met Dakar-ambities naar dit alternatief.
Wat nu?
Opvallend genoeg wordt het W2RC-seizoen 2026 intussen gewoon in de Golfregio beslist, met de Abu Dhabi Desert Challenge van 22 tot en met 27 november als slotronde. Voor de Dakar tekent zich af dat er in januari gereden wordt, in Saoedi-Arabië of in Marokko. Of dat een volwaardige Dakar wordt of een noodeditie onder een andere naam, hangt af van factoren die grotendeels buiten A.S.O. liggen: de opstelling van Saoedi-Arabië, de keuzes van de fabrieken en de bereidheid van verzekeraars om de risico’s te dekken. Blijft Saoedi-Arabië groen licht geven terwijl fabrieken en verzekeraars afhaken, dan staat A.S.O. voor een lastig dilemma.
Zolang A.S.O. niets bevestigt, blijft het afwachten. RallyTracks.nl volgt de ontwikkelingen en komt met een update zodra er een definitief besluit is.
