De aanhoudende spanning in het Midden-Oosten reikt inmiddels tot ver in de internationale autosport. Waar de Formule 1 dit voorjaar al races in de Golfregio schrapte en het WRC-seizoen mogelijk niet in Saoedi-Arabië wordt afgesloten, groeit ook in de rallyraidwereld de onzekerheid. De Dakar Rally, sinds 2020 volledig verankerd in Saoedi-Arabië, staat nog altijd voor 1 tot en met 15 januari 2027 op de kalender. Achter de schermen wegen teams, rijders en verzekeraars de risico’s echter steeds nadrukkelijker af.
Voor de Nederlandse deelnemers, die traditioneel sterk vertegenwoordigd zijn in het cross-country, roept dat concrete vragen op. Doorgaan met de voorbereiding op Saoedi-Arabië, de kat uit de boom kijken, of uitwijken naar een alternatief zoals de Africa Eco Race? De eerste knopen zijn inmiddels doorgehakt, en de antwoorden lopen sterk uiteen. Wij zetten de situatie op een rij.
Een regio in gespannen toestand
De zorgen komen niet uit de lucht vallen. In de eerste helft van 2026 escaleerde het conflict tussen de Verenigde Staten en Israël enerzijds en Iran anderzijds, waarna verschillende Golfstaten, waaronder Saoedi-Arabië, doelwit werden van Iraanse raket- en droneaanvallen. Sinds de zomer voeren daarnaast de Houthi’s vanuit Jemen opnieuw aanvallen uit op Saoedisch grondgebied en op scheepvaart in de Rode Zee.
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken hanteert voor Saoedi-Arabië momenteel een oranje reisadvies, wat neerkomt op alleen noodzakelijke reizen. Voor het grensgebied met Jemen geldt zelfs code rood. Het ministerie waarschuwt bovendien uitdrukkelijk voor mogelijke raket- en droneaanvallen. Dat die dreiging niet theoretisch is, bleek op 24 augustus, toen de Houthi’s meldden een Saoedische olietanker te hebben geraakt op ongeveer 117 kilometer voor de kust van Yanbu. Juist die havenstad aan de Rode Zee ligt op de route van de Dakar 2027 waar de deelnemers de eerste etappe eindigen en een dag later weer vertrekken.
De autosport schuift op
De rallyraidsport staat in deze kwestie niet op zichzelf. De Formule 1 schrapte al in maart de Grands Prix van Bahrein en Saoedi-Arabië; de race in Bahrein werd verplaatst naar Maleisië, terwijl Jeddah volledig van de kalender verdween. De slotraces in Qatar en Abu Dhabi staan eveneens onder druk, en F1-organisatie en FIA houden er rekening mee het seizoen desnoods in Europa af te sluiten. Een besluit daarover wordt rond half september verwacht. Ook het WK Endurance verplaatste zijn rondes in Qatar en Bahrein naar Barcelona en Monza, en de MotoGP stelde de race in Qatar uit.
Het meest tekenend voor de rallywereld is de onzekerheid rond de WRC-finale. De Rally van Saoedi-Arabië, gepland in Jeddah in de tweede helft van november, geldt als de veertiende en laatste ronde van het wereldkampioenschap. Begin september bevestigden fabrieksteams Toyota en Hyundai in een gezamenlijke brief aan de FIA dat interne, bedrijfsbrede reisrestricties voor het Midden-Oosten hun personeel op dit moment beletten af te reizen. M-Sport plaatste daar een kanttekening bij: teambaas Richard Millener wees erop dat het officiële reisadvies zich beperkt tot een strook van tien kilometer langs de grens met Jemen, en benadrukte dat de veiligheid van het team leidend blijft.
De FIA zegt te blijven werken aan een oplossing en heeft de rally tot op heden niet afgelast, uitgesteld of opgeschort. Wel nadert de logistieke deadline: een definitief besluit wordt rond half september verwacht, mogelijk al aan het begin van de komende week. Als de finale niet in Saoedi-Arabië kan plaatsvinden, circuleert Portugal als voornaamste alternatief, met de gravelrally Six Cities North die toch al als ERC-slotronde op de kalender staat.
De Dakar houdt vast aan Saoedi-Arabië
Tegen die achtergrond valt de koers van organisator A.S.O. op. In mei presenteerde de Franse organisatie de Dakar 2027, de 49e editie, met start en finish in King Abdullah Economic City aan de Rode Zee. Met 8.390 kilometer, waarvan 5.320 kilometer aan gechronometreerde proeven, gaat het om de meeste klassementskilometers van alle Saoedische edities tot nu toe, aangevuld met twee marathonetappes. Algemeen directeur Yann Le Moenner erkende destijds dat de geopolitieke situatie vraagtekens oproept, maar wees op een stabiele en betrokken Saoedische partner en op het dagelijks volgen van de actualiteit. Een plan B werd niet aangekondigd.
Sinds mei is de situatie in de regio echter verder verslechterd, terwijl A.S.O. zich publiekelijk opvallend stil houdt over de mogelijke gevolgen voor de rally. Op de officiële kanalen wordt gewoon toegewerkt naar de editie van januari, met een route die dit keer bijzonder vroeg bekend werd gemaakt. Verschillende deelnemers merken op dat een inhoudelijke reactie van de organisatie op de actuele onrust vooralsnog uitblijft. Trucker Marnix Leeuw uit Eindhoven, die zich al heeft ingeschreven, noemt dat uitblijven van communicatie ronduit vreemd.
Verdeeldheid onder de Nederlandse deelnemers
Onder de Nederlandse inschrijvers is het beeld verdeeld. Ronald van Loon, die bij de auto’s wilde starten, heeft besloten niet te gaan. Doorslaggevend was de veiligheid van zijn team, maar er speelde ook een praktisch en financieel probleem: hij kreeg zijn materiaal niet verzekerd voor het transport per schip naar Saoedi-Arabië. Ook William de Groot houdt zijn deelname voorlopig af en wil zijn team niet in de waagschaal leggen zolang de spanning aanhoudt.
Andere Nederlanders zetten de voorbereiding juist door. Navigator Arjan van Tiel uit Venhorst reist wel af, maar legt de vinger op een gevoelige plek door te wijzen op de rol van de verzekeraars. Trekken zij zich terug, zo stelt hij, dan is het voor iedereen einde verhaal. Truckers Marnix Leeuw, Janus van Kasteren en Michiel Becx hebben zich eveneens ingeschreven. Dakar-veteraan Kees Koolen uit Bergeijk, die zestien keer deelnam, vindt het te vroeg voor conclusies. Hij vertrouwt erop dat de organisatie een verstandige afweging maakt en gaat er vooralsnog van uit dat de rally doorgaat, met de nuchtere kanttekening dat het tot op het laatste moment nog kan veranderen.
Die verdeeldheid legt bloot waar het bij de Dakar in de kern om draait. Anders dan bij een fabrieksteam in de WRC dragen de veelal privaat opererende cross-country-equipes de risico’s grotendeels zelf. Het draait niet alleen om de vraag of Saoedi-Arabië veilig genoeg is, maar ook om de vraag of materiaal op tijd, betaalbaar en verzekerd op zijn plek komt. In dat opzicht kunnen verzekeraars een minstens zo bepalende factor blijken als de sportieve organisatie.
Het alternatief: terug naar Afrika
Voor deelnemers die twijfelen over Saoedi-Arabië dient zich een logisch alternatief aan op Afrikaanse bodem. De Africa Eco Race, in 2027 aan zijn 18e editie toe, volgt de klassieke route van Tanger via Mauritanië naar het Lac Rose bij Dakar, ver van de spanningen in de Golfregio. Het door Jean-Louis Schlesser en René Metge opgezette evenement afficheert zich nadrukkelijk als de erfgenaam van de oorspronkelijke Paris-Dakar, met een sterker avontuurlijk karakter en zonder WK-status.
Nederland heeft er de afgelopen jaren goede papieren opgebouwd. In de editie van 2026 won Gerrit Zuurmond met zijn MAN voor het tweede jaar op rij de truckklasse, terwijl Martijn van den Broek samen met Mike Daas in een Can-Am het SSV-klassement op zijn naam schreef. Dat maakt de Africa Eco Race niet alleen geografisch, maar ook sportief een reëel uitwijkscenario voor Nederlandse teams die hun eigen woestijnavontuur zeker willen stellen. Van een massale verschuiving is op dit moment echter geen sprake; het blijft een ander evenement met een eigen signatuur en een eigen kalenderpositie. Tot weet RallyTracks uit betrouwbare bron te melden dat er Nederlandse deelnemers en Nederlandse teams met Dakar ambities toch informeren bij de Africa Eco Race.
Een startveld dat sowieso in beweging is
De geopolitiek beïnvloedt de samenstelling van de startvelden bovendien langs meer dan één lijn. Zoals RallyTracks.nl eerder berichtte, trok de FIA in augustus de sinds 2022 geldende beperkingen voor Russische en Belarussische deelnemers in. Daarmee staat de deur op een kier voor een terugkeer van equipes als KAMAZ in het FIA-deel van de sport, waaronder mogelijk het W2RC en de Dakar, terwijl de motorfederatie FIM haar verbod voor motorrijders vooralsnog handhaaft. Of die terugkeer daadwerkelijk plaatsvindt, hangt af van de opstelling van organisatoren en van de wetgeving in de gastlanden, inclusief geldende sancties en visumregels.
Het gevolg is dat het deelnemersveld van de rallyraidsport, nog los van de veiligheidsvraag, de komende seizoenen kan veranderen. Van verschillende kanten tegelijk drukt de wereldpolitiek zo haar stempel op een discipline die zich juist op de meest afgelegen plekken op aarde afspeelt.
Wat nu?
De eerstvolgende ijkpunten liggen dichtbij. Zowel de Formule 1 als de FIA nemen naar verwachting rond half september een beslissing over hun evenementen in de Golfregio, waarbij voor de WRC-finale een besluit al vroeg in de komende week kan vallen. De sluiting van de inschrijving voor de voorlaatste WRC-ronde op Sardinië is niet voor niets opgeschoven, zodat de teams hun keuze kunnen maken met de knoop over Saoedi-Arabië in het achterhoofd.
Voor de Dakar is de tijdlijn langer. De rally staat pas begin januari op het programma, wat A.S.O. ruimte geeft om de ontwikkelingen af te wachten, maar wat de onzekerheid voor de deelnemers tegelijk verlengt. Zij moeten immers nu al geld, personeel en logistiek vastleggen. De centrale spanning laat zich daarmee eenvoudig samenvatten: de contractuele en commerciële binding van de organisatie aan Saoedi-Arabië tegenover de veiligheidsrealiteit en de praktische risico’s die de deelnemers zelf dragen.
Een verhuizing naar een ander werelddeel is op deze termijn geen realistisch alternatief; daarvoor is een Dakar simpelweg te omvangrijk om in enkele maanden elders op te bouwen. Op de langere termijn dringt zich echter een fundamentelere vraag op: ligt de toekomst van de rally uitsluitend in de Golf, of komen andere woestijnen ooit opnieuw in beeld? Dat vraagstuk reikt verder dan de aanstaande editie.
RallyTracks.nl komt er op een later moment uitgebreider op terug en volgt ondertussen de ontwikkelingen, met bericht zodra er concrete gevolgen voor de kalender en de deelnemersvelden bekend worden.
